Završena konferencija o izazovima naučno-istraživačkog rada u oblasti društvenih nauka na univerzitetima zemalja Zapadnog Balkana

Adresa:

Bulevar Vojvode P. Bojovića 1a, 78000 Banja Luka, Bosna i Hercegovina

Konferencija je organizovana s ciljem da se razmijene iskustva i iscrtaju moguća rješenja za prevazilaženje očiglednog jaza između uslova za naučno-istraživački rad sa jedne i formalnih zahtjeva za promociju u nastavno-naučna zvanja sa druge strane, na univerzitetima u BiH i regionu.Učesnici konferencije složili su se da posebnu pažnju treba posvetiti kreiranju centara izvrsnosti, posebno sa  ciljem pružanja podrške mladim istraživačima.

Uslovi za naučno-istraživački rad u zemljama Zapadnog Balkana krajnje su nepovoljni. Nivo ulaganja u istraživanja je nizak, a naučno-nastavno osoblje na univerzitetima preopterećeno je nastavnim obavezama i nema vremena za bavljenje naučno-istraživačkim radom.  Posljedica takvog stanja je uopšteno mali broj naučno-istraživačkih projekata, skroman broj stručnih radova objavljenih u međunarodnim referentnim časopisima, te nedovoljno učešće istraživača i institucija u međunarodnim projektima i mrežama.

Uprkos takvom stanju, ni u posljednjih 20 godina nisu poduzete značajnije mjere za podsticanje razvoja naučno-istraživačkog rada. Zemlje regiona, pa tako i BiH, na začelju su Evrope kada je riječ o ulaganju u ovoj oblasti.

Kako bi se ustanovili uzroci takvog stanja, te pokušali identifikovati mogući pristupi za unapređenje uslova u domenu naučno-istraživačkog rada u društvenim naukama u BiH i regionu, u Banja Luci je 7. marta 2017, održana stručna konferencija pod nazivom „Izazovi naučno-istraživačkog rada u oblasti društvenih nauka na univerzitetima zemalja Zapadnog Balkana“. Konferencija je okupila istaknute akademske radnike, predstavnike nadležnih ministarstava i drugih institucija i organizacija iz BiH, Srbije i Hrvatske.

Učesnici konferencije složili su se da su brojni izazovi koji se postavljaju pred naučno-istraživačko osoblje u oblasti društvenih nauka na univerzitetima zemalja Zapadnog Balkana. Uprkos nepovoljnom kontekstu za razvoj naučno-istraživačkog rada u BiH, postoje određene mogućnosti i načini da se naučni rad znatno intenzivnije razvija, a koje mogu da koriste i pojedinci i institucije. Preporuka je da se promjene jasno odrede i uvode postepeno kako bi se unaprijedio kvalitet naučnog učinka, razvilo objektivno vrednovanje i potakla saradnja na raznim nivoima, naročito međunarodna. Realistični načini prevazilaženja problema i ograničenja, sa kojima se suočava akademsko osoblje, su putem umrežavanja u različite mreže, COST akcije, programe razmjene poput Erasmus+, učešće u multidisciplinarnim međunarodnim konferencijama.

Rješenja trebaju biti sistemska, na državnom/entitetskom/institucionalnom nivou počev od nadležnih institucija i ministarstava, preko strateških dokumenata čiji su osnovni ciljevi podrška međunarodno prepoznatom naučno-istraživačkom radu, zakonskih i podzakonskih akata, pa do kreiranja fondova sa svrhom poticanja naučno-istraživačkog rada i postizanja oštrijih kriterija za izbore u akademska zvanja. Posebnu pažnju treba posvetiti stvaranju centara izvrsnosti, a naročito načina podsticaja mladih istraživača kroz poslijediplomsko usavršavanje i nezavisno istraživanje. Istraživanja na univerzitetima treba da budu okosnica razvoja društva i glavni pokretač privrednog razvoja što pokazuju brojni primjeri univerziteta razvijenih zemalja Evrope, ali i šire.

Konačno, na univerzitetima zemalja Zapadnog Balkana postoji kritična masa istraživača koja može odgovoriti izazovima naučno-istraživačkog rada u oblasti društvenih nauka, ali za postizanje postavljenog cilja potrebno je podizanje ljestvice kriterija, sistemski i strateški pristup uključivanja u evropski istraživački prostor.

Detaljne zaključke sa održane konferencije možete preuzeti OVDJE.

Konferenciju su zajednički organizovali Lokalni ured Regionalnog programa za promociju istraživanja (RRPP) u Bosni i Hercegovini i Univerzitet u Banjoj Luci.

Konferencija je organizirana uz podršku Regionalnog programa za promociju istraživanja na Zapadnom Balkanu (RRPP). RRPP programom koordinira i upravlja Međufakultetski institut za Centralnu i Istočnu Evropu (IICEE) pri Univerzitetu u Fribourgu (Švicarska). Centar za društvena istraživanja Analitika je Lokalni ured za koordinaciju RRPP-a u Bosni i Hercegovini. Program u potpunosti finansira Švicarska agencija za razvoj i saradnju (SDC), Federalni odjel za inostrane poslove).  www.rrpp-westernbalkans.net

 

 

 

Teme: Monitoring i evaluacija